Glooiende Toscaanse heuvels met cipressen wazig in de door de warmte trillende lucht, afgewisseld met Hollandse rivierlandschappen met kille, grijze luchten. Twee uitersten die niets gemeen hebben, behalve dan dat ze door de Schoonhovense kunstenaar Gerrit Neven geschilderd zijn met waterverf. Neven geldt als een van de meest vooraanstaande Nederlandse aquarelschilders en de rivier waaraan hij woont, vormt van oudsher zijn inspiratiebron. In de afgelopen tien jaar schilderde hij echter ook steeds vaker in het Italiaanse Toscane.
"Toscane is heel anders, maar ik voel me in beide landschappen thuis. Misschien is het wel schizofrenie", zegt Gerrit Neven. Is het in Nederland vaak te koud of te nat om lang buiten te kunnen schilderen, in Toscane is het soms zo heet dat het water van zijn waterverf verdampt voor Gerrit Neven ermee geschilderd heeft. Daarom werkt Neven buiten op klein formaat, om aan de hand daarvan in het atelier een grote aquarel te maken.

Siena
Typerend voor zijn aquarellen is de natuurlijke compositie die het landschap veel diepte geeft. Net als in de romantische traditie schuwt Neven niet in te grijpen in de werkelijkheid. "Dit zijn eigenlijk flats", wijst hij naar huizenblokken met de karakteristieke rode daken van Toscane op de voorgrond. Door de hoogte van de gebouwen aan te passen en het aantal ramen sterk te reduceren, overheersen ze niet meer, maar glijden je ogen er langs naar de eigenlijke stad Siena erachter, waar het Neven om te doen was. Ook opvallend in zijn werk zijn de grote egale kleurvlakken die evenwel niet saai zijn, maar juist levend door de kleine nuances erin: het 'schiften' van de verschillende pigmenten. Neven weet hoe pigmenten op elkaar reageren en maakt daar gebruik van. Hij schildert vaak nat in nat waarbij de kleuren in elkaar overvloeien. De kunst is om dat proces niet een eigen gang te laten gaan en af te wachten wat er van komt, maar om het te beheersen.
Strategie
Aquarel is de techniek van spontaan en snel werken en een techniek die de kunstenaar geen herkansing geeft. Waar de olieverfschilder rustig kan overschilderen, moet de aquarellist het in een keer goed doen. " Aquarel schilderen is veel strategie", benadrukt Neven. "De voorbereiding moet heel zorgvuldig zijn." Dat begint al met het kiezen van de locatie. Neven: "Ik rijd of loop weer achteruit, toch weer vooruit, nog een stukje terug." Ook langs de Hollandse rivieren waar hij al tientallen jaren schildert, ontdekt hij steeds weer nieuwe plekken. "En dan ben ik verbaasd waarom ik die niet eerder heb gezien. Maar ja, het licht is altijd anders. Ik ga daarom ook vaak drie keer op een dag naar dezelfde plek om te zien hoe het licht weer net anders is."

Poëtisch
Hoe verschillend het Toscaanse landschap ook is van dat van de Hollandse rivieren, op de aquarellen van Neven ademen allebei een meditatieve rust en stilte uit. "Andere kunstenaars willen choqueren of innoveren. Dat zoek ik niet. Ik heb meer met het poëtische. Ik wil dat mensen wanneer hun oog over mijn werk gaat, tot rust komen."