Een vergeten Prix de Rome winnaar

      Een teruggevonden Piëta en een verdwenen medaille    
      Marc Couwenbergh

           
     

De gemeente Schoonhoven kreeg in 1956 een verzameling van 112 schilderijen en 38 tekeningen van Han van der Kop geschonken door de zus van de kunstenaar. Die had als voorwaarde gesteld dat het werk permanent tentoongesteld zou gaan worden. Maar dat is er nooit van gekomen. En enkele keer was er een schilderij opgehangen in kerken of in scholen, maar uiteindelijk vergat men de collectie die weg stond te schimmelen op de zolder van het historische stadhuis. In 2003 maakte de gemeente het verzuim goed en vroeg het Instituut Collectie Nederland dat al het kunstbezit van de Nederlandse staat beheert, een inventarisatie van de collectie te laten maken en te adviseren over restauratie en conservering.

Dat de kunstwerken nu aan de vergetelheid zijn ontrukt, is te danken aan Anneke Huizinga van de Stichting Culturele Activiteiten Schoonhoven. Zij ontdekte dat haar woonplaats deze unieke collectie bezat en werkte er de afgelopen jaren hard aan om de oude schuld van Schoonhoven aan de Van der Kops in te lossen.
Haar kennismaking met Han van der Kop begon tijdens een bezoek in 1999 aan een expositie met Prix de Rome winnaars in het Maastrichtse Bonnefantenmuseum. Huizinga zag tot haar grote verbazing dat de Prix de Rome winnaar 1931 afkomstig was uit haar eigen stad. Terug in Schoonhoven ging ze op zoek naar sporen van de winnaar. Een ambtenaar wist haar te vertellen dat op de zolder van het stadhuis een collectie kunstwerken van de gebroeders Van der Kop stond. De twee jaar oudere broer van Han, Ad van der Kop was eveneens schilder, maar minder succesvol. In 1956 had hun zus, Johanna van der Kop, de verzameling aan de gemeente Schoonhoven geschonken omdat ze bang was dat de collectie anders versnipperd zou raken.
Huizinga klom het smalle trapje op naar de zolder van het stadhuis. “De tranen sprongen in mijn ogen”, herinnert ze zich. “Men had wel geprobeerd om het werk zo goed mogelijk op te bergen en te beschermen met plastic, maar overal zaten zilvervisje. Het vocht had de werken aangetast.”

  In 1931 won Han van der Kop de belangrijkste Nederlandse prijs voor jonge kunstenaars, de Prix de Rome. Van der Kop was in 1903 geboren in Schoonhoven. Zijn talent zou zich echter nooit veel verder ontwikkelen. Drie jaar na dit succes pleegde Van der Kop zelfmoord. Zijn geboortestad vergat hem, ook nadat men in 1956 een uitgebreide collectie werken van Van der Kop kreeg geschonken. In 2002 werd de collectie herontdekt.   Anneke Huizinga achterhaalde ook in de archieven dat de gemeente Schoonhoven bij de schenking van de collectie Van der Kop één groot schilderij kocht voor 1.000 gulden: ‘de Piëta’, een schilderij met een klassiek thema: Moeder Maria met het lichaam van de dode Christus op haar schoot. Maar juist dat schilderij was nergens te vinden. Omdat in de loop der jaren schilderijen werden uitgeleend voor korte exposities in kerken en scholen, vermoedde Anneke dat dit schilderij ooit een keer niet teruggebracht was. “Ik plaatste een oproep: wie weet waar de Piëta is? Heeft iemand hem boven de bank hangen? Maar er kwam geen reactie.” Bij een hernieuwde zoektocht werd het schilderij aangetroffen op een ander deel van de zolder van het stadhuis. Lang werd er in Schoonhoven ook gedacht dat dit het schilderij was waarmee Han van der Kop de Prix de Rome won in 1931, maar Huizinga ontdekte dit niet zo was. Ze vertelt: “Dat is het schilderij ‘De Voetwassing’ dat in bezit is van het Instituut Collectie Nederland. Toen ik er daar naar vroeg, zeiden ze eerst dat het werk was vernietigd. Later belden ze me op om te zeggen dat ze toch nog wel hadden.”
De zoektocht van Huizinga is echter nog niet ten einde: “Wat ook nog niet boven water is, is de medaille die behoort bij de Prix de Rome. Ergens moet dit kleinood nog zijn.”
   
                   
           Meer Han van der Kop ...        
                   
                   
       terug naar startpagina www.marccouwenbergh.nl    Meer beeldende kunst ...