Trouw aan de fotografische werkelijkheid
  
       
         
Marc Couwenbergh
       
  De expositie van het fotografencollectief Weerlicht in de Kunstkring in Woerden laat zien dat fotografie en schilderkunst nauw verweven zijn. In de negentiende eeuw beroofde de fotografie de schilderkunst van het alleenrecht op het afbeelden van de werkelijkheid. Vervolgens ontdekte de moderne schilderkunst dat er meer is dan de fotografische werkelijkheid. Inmiddels gaat het fotografen ook al lang niet meer om het afbeelden van louter werkelijkheid en spelen ze leentjebuur bij de schilderkunst. Een enkele fotograaf blijft trouw aan de realiteit.   

 

foto Hans van Ommeren

 

Elk detail is haarscherp, van de zachte huid van de vrouw tot het gekrulde herfstblad dat op de betonvloer is gewaaid. Het kost geen moeite om het beeld te herkennen: een schaars geklede dame in een wat vervallen schuur of fabriek. Als toeschouwer besef je onmiddellijk dat de dame daar helemaal niet thuis hoort. Haar blote voeten op de ruwe en ongetwijfeld koude betonvloer; de zachte vormen van haar lichaam versus de stenen muren en een metalen kanteldeur. Fotograaf Barend Houtsmuller zoekt bewust contrasten op. Hij plaatst zijn modellen daar waar je ze nooit zal tegenkomen. Die ingreep zorgt er voor dat op zijn foto's de vrouwen warmer en romantischer ogen, dan dat hij ze in de studio had gefotografeerd. De uitgekiende belichting maakt dat de vervallen, industriële omgeving extra kil en hard overkomt. Wat zich op het eerste gezicht voordoet als de werkelijkheid, is in feite zorgvuldig geënsceneerd. Naar zijn werk kijk je als naar een schilderij. Om dat te accentueren heeft Houtsmuller zijn foto's voorzien van vergulde lijsten. Het werk van Corrie de Kruijf roept nog meer associaties op met de schilderkunst: abstracte beelden in zwart, wit een heel veel grijstinten, waarin het onderwerp nauwelijks is te herkennen. Ook de foto's van Carla Vermeend wedijveren met de schilderkunst. Zij maakte haar foto's in een park in Woerden op een dag met sneeuw om vervolgens dat beeld te manipuleren. Het is alsof haar foto's voor je ogen op en neer dansen. Onwillekeurig knijp je ze even dicht om het bewegende beeld scherp te krijgen. Een onmogelijke taak, maar haar vage beelden treffen de sfeer van de stilte van een besneeuwd park met een bank en een eenzame wandelaar met zijn hond, beter dan een scherpe foto zou doen. ,,Bijna een impressionistisch beeld”, luidt

 


   het commentaar van collega-exposante Daniëlle Verweij. Haar foto's vallen in deze expositie op: bescheiden van formaat, geen imponerende lijsten en het zijn 'gewone' foto's. Waar het werk van de andere fotografen laat zien dat de moderne fotografie graag aankruipt tegen de schilderkunst en de fotograaf soms letterlijk met de kwast een kader op zijn foto schildert met zwarte en goudverf, houdt Verweij het bij de oorsprong van de fotografie: de realiteit weergeven. Haar foto's kom je ook tegen in reportages van kranten en tijdschriften. Het zijn foto's van mensen in hun omgeving. Het aantrekkelijke van haar foto's is dat ze ook zonder tekst, een verhaal vertellen. De geheel in het zwart geklede leden van de motorclub, de jongste advocate van Nederland met haar trotse ouders en de kok van een Woerdens restaurant. We zien niet alleen hun portretten, maar ook iets van wie zij zijn. ,,Ik kom uit de schrijvende journalistiek”, vertelt Verweij. ,,Twee jaar terug heb ik de overstap gemaakt naar de fotografie. Fotografie is de grootste passie in mijn leven. Ik ben steeds op zoek naar één beeld dat het hele verhaal vertelt”. Het Fotografencollectief Weerlicht nodigde nieuwkomer Verweij onmiddellijk uit om in hun bestuur zitting te nemen. ,,Daar hoefde ik niet lang over na te denken!” Behalve dat het collectief goede mogelijkheden biedt om aandacht te trekken voor het individuele werk, is er ook de wederzijdse beïnvloeding. Verweij: ,,Hoe divers ons werk ook is, op een of andere manier stimuleer je elkaar, ook wat betreft creativiteit. Dat gaat vanzelf naast kennisoverdracht. De een is heel goed in printen, de ander in uitkaderen. Ik verzorg de teksten bij de expositie.” De vliegende start in de fotografie die Verweij heeft gemaakt, stimuleert haar door te gaan in de gekozen richting. ,,Ik wil blijven fotograferen in de journalistieke stijl van de reportage; op reis gaan en series maken. Ik ga nooit op vakantie. Ik ga op reis om te fotograferen”.   Expositie Fotografencollectief 'Weerlicht' bij Kunstkring, Havenstraat 2A, Woerden tot 1 maart 2010 
                   
                   
                   
                   
       terug naar startpagina www.marccouwenbergh.nl    Meer beeldende kunst ...