Jan v an Ham startte pottenbakkerij 'De Vier Paddenstoelen' in 1920 in Utrecht samen met drie andere kunstenaars, plateelschilders en pottendraaiers. Tot 1950 verrijkte deze pottenbakkerij de Nederlandse markt met aardewerk dat fraai moest zijn en betaalbaar voor de gewone man. Een ideaal dat getuigt van de sympathie die Van Ham voelde voor het socialisme.
Een ideaal dat ook aansloot bij een stroming in de toegepaste kunst die in Engeland al opkwam eind negentiende eeuw. Kunstenaars kwamen in protest tegen de snel oprukkende industrialisering en de productie van massagoederen. Ook arbeiders moesten toegang krijgen tot mooi vorm gegeven gebruiksgoederen tegen redelijke prijzen. Het nobele ideaal is echter nooit gerealiseerd. Goed vakmanschap heeft altijd een prijs gevergd die hoger ligt dan die van machinaal vervaardigde producten.
Heden ten dage trekt het aardewerk van 'De Vier Paddenstoelen' vooral de belangstelling van verzamelaars en kenners en is het prijsideaal al lang verdwenen. Zeker nu de vraag naar Nederlands aardewerk snel groeit. Dat bleek ook weer uit de enorme belangstelling bij de opening van de expositie 'De Vier Paddenstoelen' en de presentatie van het gelijknamige boek.
Hans Vogels, conservator van Museum het Catharina Gasthuis, herinnerde eraan dat dit zo'n twintig jaar geleden anders was. In 1979 werd er wel een onderzoek gedaan naar Nederlands aardewerk, maar alles heel summier. "Over 'De Vier Paddenstoelen' werd toen gezegd dat het dun gebakken was en dat de invloed van 'De Stijl' erin te herkennen was. Dat was alles. Nu hebben we een compleet boek over 'De Vier Paddenstoelen' en een expositie."
Die studie uitgevoerd en opgeschreven door Susanne Weide maakt duidelijk dat de historie van 'De Vier Paddenstoelen' grotendeels samenhangt samen met die van Jan van Ham. Op zijn twaalfde ging hij naar de plateelfabriek Zuid-Holland om er het vak van plateelschilder te leren. Hij werkte ook bij andere Goudse plateelfabrieken als Zenith. Op de expositie toonden twee vazen uit die beginperiode dat Van Ham een zeer vaardig schilder was. Hij kon en wilde meer dan alleen de massaproductie in de plateelfabrieken. De stap om met drie gelijkgezinden een kleinschalige pottenbakkerij te beginnen lag voor de hand, maar het bedrijf werd niet zonder meer een succes. Vier kunstenaars aan het hoofd was te veel van het goede. Binnen drie jaar kregen de heren onenigheid en drie stapten eruit. Van Ham ging alleen door. Ook tachtig jaar later doen zijn vazen en borden met simpele maar krachtige decors modern aan. Altijd was hij weer op zoek naar nieuwe kleuren en glazuur. Zijn oranje en blauw zijn opvallend. In een bewaard gebleven schriftje is te lezen hoe hij zijn pigmenten koos.