Wie verhalenverteller Paul Middellijn bezig ziet, wordt onherroepelijk meegezogen in een wereld waarin dieren als meneer Schildpad en mevrouw Arend elkaar universele wijsheden over vriendschap en eenvoud bijbrengen. Een wereld waarin sappige mango's de toehoorder bijna letterlijk in de mond vallen, maar waarin ook diegene die zich schuldig maakt aan leugens en bedrog, dat met de dood moet bekopen.
'De koning vertelt…', declameert Middellijn, en zijn handen rollen een onzichtbare oorkonde uit zoals boodschappers van de koning doen op een dorpsplein. De gemeente Rotterdam schakelde hem in om de regels rond het huisvuil aan allochtonen over te brengen. Middellijn leidde allochtonen op tot verhalenvertellers die de wijken ingaan als stadsvertellers om regels van de gemeente duidelijk te maken. Volgens Paul Middellijn schuilt het succes van deze stadsvertellers in de directe communicatie tussen boodschapper en luisteraar. “Verhalen vertellen is interactief. De afstand tussen verteller en luisteraar is minimaal. Een verhaal begint vaak in het verleden, maar al snel schakelt de verteller over naar de tegenwoordige tijd. En daar komt het directe contact met het publiek. De verteller spreekt zijn publiek aan met een vraag. Hij vangt hun aandacht en houdt die vast.”

Paradijs
Het verhalen vertellen kreeg Middellijn van huis uit mee. Hij werd geboren in Paramaribo, maar een groot deel van zijn kinderjaren bracht hij door in het plaatsje Paradijs. “Mijn vader was er onderwijzer. Achter ons huis was een kreek waar de jonge krokodillen achter hun moeder aan zwommen. Aan de overkant begon de jungle met zijn apen en papegaaien. Als jongen van zeven heb je er eigenlijk geen besef van. Het was gewoon. Pas later werd me duidelijk dat die plek een magische naam had.” Zo was hij zich ook niet bewust dat hij daar al de kunst van het vertellen leerde. “Ik stam uit een geslacht van verhalenvertellers. De eerste verhalen hoorde ik van mijn moeder. Ik heb verhalen vertellen geleerd door heel veel te luisteren. Ook als het niet mocht. Als ik al lang had moeten slapen, luisterde ik met mijn oor tegen de planken aan. Heel veel heb ik van mijn oom geleerd. Hij verstond de kunst om actuele, politieke zaken in zijn verhalen te verwerken. Als hij bij ons kwam, altijd leunend op zijn stok, kwam de hele buurt luisteren. Wie binnen geen plek vond, hing over de schutting. Hij mengde realiteit en fantasie tot een borrelende pap. Ik vond het fantastisch. Van hem heb ik de kracht van humor geleerd.”

Saamhorigheid
Middellijn vindt dat Rotterdam dringend meer vertellers nodig heeft, vooral van allochtone komaf, en niet alleen om informatie over te brengen van de gemeente naar allochtonen, maar ook andersom. “Verhalen vertellen is voor iedereen. Iedereen heeft een verhaal. Aan elkaar verhalen vertellen geeft een groter maatschappelijk saamhorigheidsgevoel, terwijl culturen nu allemaal losse onderdelen zijn. De culturen van nieuwe Nederlanders vertegenwoordigen een rijkdom van het andere. Maar je moet wel moeite doen om het te leren kennen. Wie onbekend is met diamanten en een paar ruwe diamanten in zijn hand gedrukt krijgt, gooit die weg, want hij ziet de waarde niet.”
De grootste wens die Middellijn heeft is dat verhalen vertellen een vaste plek krijgt in het onderwijs. “Ga leraren trainen in het vertellen. Vraag aan iemand welke leraar hij het beste vond. En altijd onthoudt iedereen de leraar die het beste kon vertellen. Een goede leraar is een goede verteller.”

Meer informatie over Paul Middellijn op: http://www.storyworld.nl