TONEEL
'Het Licht' van Torgny Lindgren
door het Noord Nederlands Toneel
Regie Koos Terpstra
Gezien: 13 oktober in Theater Castellum, Alphen aan den Rijn

'Het Licht' van de Zweedse schrijver Torgny Lindgren is wel vergeleken met de verhalen van de Colombiaanse Nobelprijswinnaar voor de literatuur, Gabriel Garcia Marquez. Alleen al wat omvang betreft klopt dat. De voorstelling die het Noord Nederlands Toneel (NNT) maakt van 'Het Licht' duurt twee en een half uur nonstop. Daarin ontstaat door het verweven van werkelijkheid en fantasie een wereld die doet denken aan die van de meester-verteller Marquez. Een wereld die iets van heel vroeger lijkt, maar evengoed over hier en nu gaat. Een wereld die heen en weer slingert tussen uitersten van onschuld en meedogenloze wreedheid. Lindgren vertelt het verhaal van het dorp Kadis dat getroffen wordt door een epidemie, overgebracht door een wit konijn dat een bewoner mee terug brengt naar het dorp in plaats van de vrouw die hij zocht. Slechts zes bewoners overleven de ramp. Deze overlevenden gaan zich de bezittingen van de doden toe-eigenen met leugens en bedrog. Alleen de timmerman lijkt zich bewust dat waarheid en orde zijn verdwenen. Die was er vroeger wel, meent hij.
Het NNT brengt 'Het Licht' als een mythologische vertelling compleet met de elementen van water, vuur en aarde. De acteurs richten zich regelmatig tot de zaal, wat onderstreept dat 'Het Licht' een vertelling is. Het is vooral ook de tekst die de toeschouwer door de voorstelling heen leidt. Rauwheid en filosofische bespiegelingen gaan vloeiend in elkaar over, vaak met een ironische toon. De voorstelling stelt hoge eisen aan de spelers die lange, statische scenes waarin een van hen het woord voert, moeten afwisselen met explosief, expressief spel. Joris Smit fascineert als de timmerman die zich de verstandige toont, maar ook het meest gevoelig is voor de waanzin. Maar niet alle acteurs slagen erin om de spanning vast te houden. Naar het einde toe zijn er kleine haperingen in de tekst en in reacties. Onvolkomenheden die wel zullen verdwijnen naarmate ze de voorstelling meer spelen.